Zorla Endüstriyel Dağcı Olmak !

Share

Başlamadan belirtelim, istesenizde endüstriyel dağcı olamazsınız, çünkü böyle bir meslek yok. Belki yüzlerce kez söyledik ip üzerinde( buraya dikkat bir yere lanyard ile bağlıyken değil. ) uluslararası geçerliliği olan bir iple erişim belgesi ile çalışıyorsanız( aksi durumu sadece yüksekte çalışma belgesi ile çalışmak ki bu kabul edilemez), siz “iple erişim teknisyeni”siniz. Bakın bu nokta çok önemli iple erişim uzmanı değil, endüstriyel dağcı değil ya da sanayi alpinisti değilsiniz. Şu nokta daha da önemli, gerek MYK(mesleki yeterlilik kurumu olanından) gerekse Türkiyedeki herhangi bir kurum veya kuruluş bu mesleği tanımlamak, kısıtlamak, gerekli kurallar getirmek veya eğitimini üstlenmek gibi boyundan büyük işlere kalkışamaz.

 

Net konuşuyoruz çünkü kalkıştığı zaman neler olduğunu yazının devamında inceleyeceğiz.

 

Birkaç açıklama yapmak yazının daha rahat anlaşılmasına yardımcı olur diye düşündük.

MYK NEDİR?

 

“Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK), meslek standartlarını temel alarak, teknik ve meslekî alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek; denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetleri yürütmek üzere 21 Eylül 2006 tarihli ve 5544 sayılı Kanun ile kurulmuştur.”

 

“Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili kuruluşu olan MYK kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip, özel bütçeli bir kamu kurumudur.”

 

( Bir de x siyasi partisinin gündeme oturttuğu bir myk var fakat bunun konumuzla hiç alakası yok. Umarız hiçbir zaman konumuzla bir alakası olmaz. )

 

MYK MESLEKİ YETERLİLİK BELGESİ ve ZORUNLULUĞU NEDİR ?

 

“İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı 4 Nisan 2015 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda kabul edilerek 6645 sayılı kanun numarası ile yasalaştı. Kanun 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanununda da önemli değişiklikler yaptı.”

 

“Bu değişikliklerin en önemlilerinden biri şüphesiz çalışma ve iş dünyasını yakından ilgilendiren belge zorunluluğu getirilen meslekler olmuştur. Kanuna göre;  “Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğlerin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanununda düzenlenen esaslara göre Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılmayacaktır.” “

 

( Haberiniz olsun öyle fisratmış, irataymış, spratmış belgeniz varsa mesleki yeterlilik belgem var demeyin çünkü ÇSGB bunları tanımıyor. Zaten sadece bu sektörde değil herhangi bir sektörde, kaliteli olan herhangi bir eğitim sistemini tanıyan bakanlığımız yok.)

 

BİNA DIŞ CEPHE TEMİZLİK ELEMANI ULUSAL MESLEK STANDARDI NEDİR?

 

İşte tam bu noktada iple erişim teknisyenlerine dokunan, karışan ve bu standart ile mesleğe başlayanları öldürecek olan, hiç yeterli olmayan güzide bir mesleki yeterliliğimiz var.

 

Kim hazırlamış bu meslek standartlarını?

 

Tesis Hizmetleri Yönetimi İşadamları Derneği (TESHİAD) ve Hijyen Akademisi LTD. ŞTİ. hazırlamış. ( Bunların içinde bu meslek hakkında bilgi veren kimdir bilmiyoruz fakat bu meslek hakkında bilgi veremeyecek biri olduğunu biliyoruz. )

 

TERİMLER



, SİMGELER VE KISALTMALAR

Burada sadece bizi ilgilendiren yerleri inceleyeceğiz zira çok uzun sürmeyecek çünkü aşırı detaylı açıklamalar var.

 

  1. EL JUMARI: İp üzerinde ilerleme ve çekme sistemi kurmak için kullanılan tırmanış aletini, ifade eder.

 

Tam olarak bu şekilde açıklamış bize el jumarını. Siz okurken cümlenin tamamını yazmadığımızı düşünebilirsiniz fakat sadece bu kadar açıklama yapılmış.

 

Peki gerçekte el jumarı ne idi?

 

En azından “EN 128461 type B” ve “EN 567:2013”  standartları bulunan düşüş engelleyicimiz idi. En azından dedik çünkü “EN” standartlarının yeterli olmadığı “ANSI” gibi daha detaylı testler ve kullanım şartları sunan standartların olması gerektiği uzun zamandır konuşuluyor. Belki aranızdan kardeşim neden “CE”’dan bahsetmiyorsun diyenler olabilir hemen onuda açıklayalım. “CE” avrupa ürün mevzuatına uygunluğu gösterir yani bize ürünün hangi koşullarda kullanılacağının bilgisini vermez. Ayrıca sadece “CE” standardı olan bir ürünü kullanamazsınız. Çünkü bazı makarnalarda, pastalarda veya Petzl Shuntlarda “CE” standardı görebilirsiniz. Bu durum bize Barilla marka fiyonk makarnayı “EN 1891” standartlarına sahip ip ile, düşüş durdurucu olarak kullanabileceğimizi göstermediği gibi Petzl marka ASAP düşüş durdurucunun son kullanma tarihine bakarak beşamel sos ile yenilebileceğini de göstermez.

 

  1.  ENDÜSTRİYEL  DAĞCILIK: Yüksek  ve tehlikeli yerlerde  (fabrika bacaları, yüksek binaların  dış cepheleri ve teknolojik donanım  ile ulaşılamayan yüzeyleri, baraj inşaatları  ve benzeri) ip ve dağcılık teknikleri kullanılarak  yapılan işlere verilen adı, ifade eder.

 

Artık bu açıklamaya bir şey diyemeyeceğiz çünkü bunu açıklamaktan biz sıkıldık. Ayrıca bir ülkenin bakanlığına bağlı resmi bir kuruluşun böyle bir hata yapması, düzgün bir muhatap bulamayıp düzgün bir araştırma yapamaması, yetmezmiş gibi bunu onaylayıp resmiyete dökmüş olması bizi derinden etkiledi.

 

 

  1.  VANTUZ:  Dağcı personelin cepheye  yapıştırdığı tutunma aparatını, ifade eder.

 

Artık endüstriyel dağcılık safsatası da kullanılmayıp, daha saçma olan dağcı yakıştırması yapılmış. Sanırsın Nuptse zirvesinin kuzey duvarını vantuz ile tutunarak çıkıyorlar, sanırsın tdf ye bağlı eğitmenler bu işin eğitimini verebiliyor. Sanırsın ve sanarsan bu işin ekmeğini tdf ile arası iyi olan insanlar yer, hemde bir damla alın teri dökmeden, hemde kendini hiç geliştirmeden, hemde sadece el jumarı ve vantuzdan azıcık bahsederek, hemde iple erişim teknisyenliği nedir bilmeyerek, hemde size hakaret eder gibi endüstriyel dağcı diyerek.

 

Sen yıllarca ip üzerinde çalışıp kurallara uyarsın, yabancı dili sular seller gibi öğrenip daha iyi eğitim vermek için araştırmadığın kaynak almadığın eğitim kalmaz, insanlar ölmesin diye sert konuşursun aynı sektörde çalıştığın insanlarla kötü olursun, kurallara uymadan çalışanları, standartları iple erişim sektörüne uymayan malzeme kullananları uyarıp daha çok yaşasın, sakat kalmasın istersin, kimseye endüstriyel dağcı diyerek aşağılamazsın ama herifin biri gelir iple erişim malzemelerinin neredeyse hiçbirini kullanmayan( tırmanış ve dağcılıkta  iple erişim standardı olan malzeme neredeyse hiç yok, zaten yapılan iş yapılan spordan inanamayacağınız kadar çok farklı.) tdf ile arası iyi olduğu için sana eğitim verir. Sende vasıfsız yönetimlerin işini alabilmek için ben endüstriyel dağcıyım deyip, yaptığın mesleği üç kuruş fazla kazanabilmek için ayaklar altına alırsın.

 

Daha bitmedi demek isterdik ama bizim için açıklanan malzemelerin sonuna geldik, yazının devamında açıklamasının yapılmasına gerek duyulmayan ama bahsi geçen birkaç malzeme daha var onlarada birazdan değineceğiz. Şimdilik vantuz ve el jumarı ile endüstriyel dağcılık yöntemi kullanarak dış cephe temizliği yapabiliyoruz.

 

Yine bizler için ultra profesyonel hazırlanmış tablodan, “endüstriyel dağcı” diye tabir edilen iple erişim teknisyenlerinin malzeme kontrolünü nasıl yapması gerektiğine bakalım.

  1. Emniyet kemerinin tokalarının, dikişlerinin ve diğer kısımlarının sağlamlığını kontrol eder.

 

Bu cümlenin imkansızlığının farkında mısınız? Ya da herkesin şirketinde sağlamlık testleri için gerekli ekipmanlar varda bizim mi haberimiz yok? Böyle bir şey yapabiliyorsak kendi test merkezimizi kurup ANSI’ye rakip olalım. İşin doğrusu şirketimizde çalışan gerekli inspeksiyon eğitimlerini almış malzeme kontrol çalışanının bu malzemelerin karnesini tutarak kontrol etmesi değil midir? Düzgün, oturmuş ve devamlı gelişen bir sistem varken hiçbir şey bilmiyormuşuz gibi Amerikayı baştan keşfetmeye gerek var mıydı?

 

  1.  İnme ve tırmanma ekipmanlarının (el jumarı, ayak jumarı, göğüs krolü, stop indirici,  iniş aparatı/ID ve benzeri) çalışırlığını kontrol eder.

 

Bunu okurken nutkumuz tutuldu, boğazımız düğümlendi böyle bir yazıyı ulusal meslek standardı kılavuzunda görmek gerçekten utandırıcı. Zaten çalışırlığından önce kontrol edilmesi gereken onca şey varken direk böyle bir yazı yazılması resmen ölümcül bilgi olmuş. İçerikteki malzeme isimlerindeki hatalara bir bakın.

 

El jumarı; hadi bu açıklanmıştı geçelim.

 

Ayak jumarı; şaka gibi değilmi o kadar anlatılması gereken şey varken ayağımızda parçalansa bile bizim için hayati herhangi bir risk arz etmeyen, güvenlik ekipmanı olmayan zaten üretici firmaların bilerek gerekli standartları almadığı ürün olan ayak jumarından bahsetmek ne kadar mantıklı.

 

Göğüs krolü; bu en komik malzeme yazılışı olmuş, gerçekten bunu kimin yazdığı ortaya çıkarsa gidip bir adet Petzl Croll armağan etmek istiyoruz, literatürümüzde türkçeye uymayan bir kelime kazandırdığı için. Arkadaşlar “Croll” Petzl markasının ürettiği göğüs jumarı modelinin ismidir, ASAP gibi I’D gibi. Buna benzer bir örnek; Samsung firmasının üretmiş olduğu “Galaxy S9” modeli, ben bunu resmi bir belgeye “galaksi es9” telefonu diye yazdırırsam büyük bir cehalet örneği sergilemiş olmaz mıyım? Ayrıca “krol” diye bir malzeme yoktur, bunun bu şekilde yazılmasına izin vermek nasıl bir umursamazlıktır. “Krol” Felemenkçede “sıcakta” demektir.

 

Stop İndirici; aynı bilgisizliği buradada görmekteyiz. “Stop” hepimizin bildiği gibi “durdurmak” anlamına gelmektedir. Bahsi geçen “Stop” Petzl markasının üretmiş oldu bir modelin özel ismi. Tıpkı “Audi” markasının “A3” isminde olan modeli gibi. Fakat burada resmen “Stop” isminde bir çok indirici türü varmış gibi yazılmış. Ayrıca iple erişim sektöründe Petzl Stop indirici kullanan kaldı mı? Daha güvenli olan iniş aletleri varken  sadece EN 341 standardına sahip bu ürünü kullanmak hayatı ciddiye almamak değil midir?

 

  1.   Oturağın bağlantı noktalarının sağlamlığını kontrol eder.

 

Ayak jumarında yapılan ilgisizlik buradada yapılmış. Kemer düzgün kuşanıldığında oturağın düzgün bağlanıp bağlanmadığı bu kadar önemli midir? İnsanlara oturağın güvenlik ekipmanı olmadığını, eğer herhangi bir şekilde çıkarsa kemer sıkılıkları düzgün olduğu için herhangi bir sorun olmayacağını, zaten oturak var diye bacak ve omuz sıkılıklarının gevşek olmaması gerektiğini anlatmak sizcede daha önemli değilmidir? Sırf rahatsız etmesin diye, oturak varken bacak perlonlarını gevşeten bir çok insana çalışma ortamında rastlayabilirsiniz. Bunun yazılmasını sağlayan kişi bu meslek hakkında gerçekten bilgi sahibi mi?

 

4.İniş ve emniyet iplerinin sağlamlığını ve esnekliğini kontrol eder.

 

  1. Maddede değindiğimiz konu buradada geçerli. Bize üretici firmanın vermesi gereken bilgileri kontrol etmemiz söyleniyor. Esnekliğini kontrol etmek kavramı zaten imkansız. Bunun için oldukça sağlam bir labarotuvar yaptırması gerekecek sevgili MYK’nın. Daha düzgünü, üretici firma talimatlarına uyup gerekli inspeksiyonun yetkili çalışanlar tarafından yapılması, olmalıydı.

 

  1.    İniş ve emniyet iplerinin binanın yüksekliğine göre uzunluğunu kontrol eder.

 

Sonunda düzgün bir şey seçebildik, “ipinin uzunluğunu kontrol eder” evet bu kabul edilebilir ama her ipin sonuna düzgün stoper düğüm atar demek daha düzgün olmazmıydı? İple erişim teknisyeninin ipinin kısa gelmesi onun o ipten geri çıkamayacağı anlamına mı gelir? Sırf ipler daha az karışsın diye ipinin sonuna durdurucu düğüm atmayan insanları kim uyaracak? Eksik bilgi bizi kazaya daha çok yaklaştırmaz mı?

 

  1.   Kancaların ve vantuzun çalışır ve sağlam durumda olup olmadığını kontrol eder.

 

Şaka gibi bir dayatma ile karşı karşıyayız. Resmen karabinaya kanca demişler(eğer tırmanışta ve mağaracılıkta kullanılan kancadan bahsedilmiş ise işler çok daha kötü.). Ayrıca vantuz yine abartılmış sanki vantuzla erişim teknisyeni yetiştirmeye çalışıyorlar havası katılmış. Vantuz çalışmazsa iner başka bir tane alırsın ya da herhangi birine söylersin ipe başka bir vantuz bağlar, gerçekten bunu vantuzsuz yaşam mücadelesi verecekmiş gibi aktarmak kimin fikri çok merak uyandırıcı. Ayrıca karabinaya kanca diyen, nurtopu gibi bir MYK’mız var güle güle kullanalım.

 

  1.   Diğer emniyet ekipmanlarının tam ve çalışır durumda olup olmadığını kontrol eder.

 

Artık ciddi ciddi açıklamanın bile gereksiz olduğunu düşünmekteyiz. Önce vantuz ve kancaların&!? daha sonra diğer emniyet ekipmanlarının çalışır durumda olup olmadığını kontrol edecekmişiz. Birileri bizimle çok fena dalga geçmiyor ise, vantuzu ne sandıklarını bize söylemeleri gerekmekte.

 

  1.   Yedek malzemelerin tam ve çalışır durumda olup olmadığını kontrol eder.

 

Dediğimiz gibi buda vantuz kontrolünden sonra geliyor…

 

  1.   Halat bağlantı noktaları hakkında ilgili birimden bilgi alır.

 

Bu sefer ipe halat olarak hitap edilmiş. Ayrıca ilgili birim derken neyi kastetmiş çok anlayamadık.

 

  1.  Halat bağlantı noktalarının sağlamlığını kontrol eder.

 

  1.   Halat bağlantı noktası yoksa veya yeterli değilse, bağlantı noktası kuracağı alanla ilgili bilgi alır.

 

  1.   Bağlantı noktası montajında kullanacağı ekipmanları hazırlar.

 

  1.   Bağlantı noktalarının montajını yapar ve sağlamlığını kontrol eder.

 

Sanırım endüstriyel dağcı dedikleri insan, her işi tek başına halledebilen ultra yetenekli biri.

 

Artık geri kalan maddeleri açıklamaya da gerek yok efenim fotoğrafları buraya bırakacağım merak eden bakabilir.

 

Yine de bu durumun böyle olmasının en büyük sebebinin yeterli derecede araştırılmaması ve yeterli donanıma sahip insanlardan bilgi alınmaması kanaatindeyiz. Tamam belki google’a iple erişim nedir yazmak zor gelmiş olabilir, fakat koca kurumun yetkin bir L3 iple erişim teknisyenine gel evlat şuna bi ayar çek demesi çok zor olmamalıydı.Biz hep bilmediklerini düşündük, eğer bunlar kasıtlı yapıldı ise, anlaşmalı firmaların daha rahat iş yapıp kurallara uymadan, daha ucuz malzeme ve daha ucuz denetim ile daha çok iş yapabilmesi mi hedeflendi demek geliyor insanın aklına.

 

Belki eleştirince siz iple erişim teknisyenlerine kötü bir insan motifi yaratmış olabiliriz. Fakat düşünmekte fayda var, acaba sizin malzemeleriniz doğru kullanımını veya standartları o işe uygun olmayan malzemelerin kullanılmaması gerektiğini söyleyen bir insan mı insan hayatınıza daha çok önem veriyordur, yoksa kimseyle aram bozulmasın herkes ile iyi geçineyim bir danışmanlık hizmeti lazım olursa ilk beni çağırsınlar deyip size karşı sesini çıkarmayan insanlar mı daha çok insan hayatına önem veriyordur? Yüzünüze gülüp saygınlık kazanmak bu kadar kolay mı?

 

Çağımız gerekliliğinde bilgiye çok rahat erişebiliyoruz, fakat Türkçe kaynaklar İple Erişim için çok az sayıda, bunun nedeni Türkçe İple Erişim kaynağı yaratmak için devlet destekli bir ekip olmaması. Sadece bazı şirketlerin eğitim için çevirmiş olduğu belgelere rahat ulaşabiliyoruz ya da saçma sapan endüstriyel dağcılık yazan zırvalara. İngilizcesi mükemmel olan insan sayısı belki çok az fakat iki satır yazıyı translate e kopyalayıp anlamsız cümleler oluştuğunda Tureng gibi sitelerden kelimelerin düzgün çevirisini çıkarmak çok zor bir iş değil, en azından bu meslek ile uğraşan biri için zor değil. Acaba kaçımız güncel bilgileri bu şekilde takip ediyoruz? Kaçımız gerekli standarta sahip olup olmadığını öğrenmek için üretici firma talimatlarına bakıyoruz?

 

Acaba İple Erişim sektöründeki deneyimli insanların sizi uyarmaması, uyaranlara karşı sen karışma istediğini yapsın mesajı vermesi sizleri çok önemsediği için mi?

 

Kendi işine gelmeyen konularda çok sesi çıkan fakat sizin yaptığınız hayati tehlikeleri anlatmayanlar olmasaydı, Türkiyede ölümlü kazalar bu kadar çok olur muydu?

 

Sigortanız asgari ücret üzerinden gösterilebilir miydi?

 

Aynı şekilde MYK bu kadar yetersiz bir Ulusal Meslek Standardı oluşturabilir miydi?

 

İp üzerinde yaşanan ölümlü kazalar bu kadar rahat örtbas edilebilir miydi?

 

Sektörde düzgün malzeme kullanmayan şirketler barınabilir miydi?

 

Tüm güvenlik önlemleri uluslararası iple erişim kurallarına göre yapılsaydı, parmağımız bu kadar çok kanar mıydı?

 

Ölçüm direkleri devrilirmiydi?

 

Düzgün korumadığımız için ipimiz kopar mıydı?

 

Kayalar üstümüze düşer miydi?

 

Yoksa bunların hepsi kader mi? Düzgün bakımı ve kontrolü yapılmış ipimiz hiçbir yere sürtmese de kopar mı?

 

Leave A Reply