Nasıl Bir Delta Tercih Etmeliyim ?

Share

Nasıl Bir Delta Seçmeliyim?

Bir çok kulüp, dernek veya topluluğun akredite olamadığı noktalardan biri delta kullanımı olsa gerek. Her delta için farklı kullanım yöntemleri, hepsinin bir artısı veya eksisi bulunmakta en sık kullanılan deltalar hakkında küçük bilgiler alarak en azından doğru kullanımı yapılırsa, en önemli ekipmanlarımızın başını çeken deltaya biraz daha nazik davranabiliriz diye düşünmekteyiz.

 

Piyasada en çok kullanılan 3 delta tipi mevcut bunlar sırasıyla :

 

  • Petzl OMNI TriactLock (TL) karabina
  • Petzl OMNI ScrewLock (SL) karabina
  • Maillon Rapide Delta (üçgen)

 

O zaman başlayalım öncelikle mağaracılık açısından en gereksiz ve saçma olanından başlamak istiyorum.

 

MAILLON RAPIDE DELTA (üçgen delta)

 

Öncelikle Maillon Rapide, Peguet firmasının çıkardığı konnektör markasıdır ve bunun oldukça fazla çeşidi bulunmaktadır. Piyasanın en bol çeşidi bulunan çelik alaşımlı karabina modelleri bunlara aittir. Alüminyum alaşımlı karabinaları da bulunmakta fakat çok çeşitli değiller, fazla da tercih edilmiyor sanırım.

 

Siz bunun ismini Mallion Rapide olarak duymamış olabilirsiniz, çünkü PETZL, EDELRİD ve daha niceleri bu firmadan ürünlerini alarak kendi markaları çıkarmaktadır, yani her halükarda siz bu firmanın karabinalarını kullanmaktasınız, zaten fotoğrafı görünce hatırlayacaksınız.

Delta
Üçgen delta

İlk bakışta, ya baksana taş gibi karabina çekeri de diğerlerinden daha yüksek, fiyatı da hepsinden daha ucuz daha ne olsun, diyebilirsiniz. Fakat işler o kadar basit değil.

 

Öncelikle şunu hepimiz biliyoruz, çelik alaşımlı malzemeler ve alüminyum alaşımlı malzemeler, birbiriyle etkileşiminde oldukça fazla zarar görmekteler, şimdilik bu kuralı hatırladıysak devam edelim.

 

Mağaracılık sporunda kullandığımız malzemelerin hemen hemen hepsi alüminyum alaşımlı, bunun bir sebebi var tabiki, sonuçta bütün malzemelerimiz çelik alaşımlı olsaydı mağaraya girmek de çıkmak da daha zor olacaktı, o teknik ekipman çantalarının ağırlığını bir düşünün, iki katını taşımayı ister miydiniz. Tam da bu sebepten dolayı deltamızın çelik alaşımlı olması bizim deltaya bağladığımız bütün karabinaların özellikle desendör karabinası ve göğüs jumarının, çok çabuk eskimesine sebep olacaktır.

Petzl oval karabina
Deforme O.K.

Diğer bir sıkıntısı da şudur, maillon rapide uzun süreli kullanımlarda elinizde açıp kapatabileceğiniz ürünler üretmiyor, kilit kısımları bu sebepten ötürü anahtarlara uygun üretilmekte ve üzerindeki yazan çeker sadece kapısının anahtarla iyi bir şekilde kapatıldığında geçerli. Yani bunu kullanırken yanınızda fazladan anahtar taşımanız gerekmekte. Eğer “desendör de giriyor bu kilit kısmına onla açarım yeaa” diyen bir keko değilseniz (yapmayın efenim 2 liralık anahtar için, 200 liralık desendörü mahvetmeyiniz) .

 

Ayriyeten uzun süreli faaliyetlerde özellikle mağara kamplarında üçgen delta sahibi bir insansanız şunu göze alarak girin, Maillon rapide karabinalar çok çabuk nem kapıp paslanmakta, eğer canınızı emanet ettiğiniz bir ekipmanın deforme olmasından rahatsız olmuyorsanız maillon rapide tam size göre, hem ucuz hemde rahatsız.  Neden rahatsız dedin ki diye bir yorum gelmiş olabilir hemen onu da açıklayayım, çünkü üçgen deltaların alanı D deltalara göre daha kısıtlı, eğer sürtünme karabinanızı deltanıza takan biriyseniz ipten adam alma çalışmaları sırasında yer bulmanız D deltaya göre daha zor olacaktır.

 

Ya ne yardırdın hiç mi iyi tarafı yok diyenler için, şunu söyleyeyim, tipi itibariyle üçgen deltalar bağlı olan malzemelere çok rahat bir ortam hazırlıyor. Bunu açıklamak gerekirse, eğer göğüs jumarınıza hali hazırda bir yük binmişse göğüs jumarınız deltanızın en üstünde yer alan en dik köşede kalıyor, diğer ekipmanlar daha aşağıdaki kısımlarda olduğu için, hem göğüs jumarınızın kapısı çok rahat açılıyor, hemde diğer ekipmanlar boşta kalıyor, aynı muhabbet inişte veya takılgeç sırasında da geçerli.

 

Bu arada petzl artık iple erişim standartlarındaki kemerlerde küçük üçgen deltaların alüminyum alaşımlı olanlarını önermekte, ayrıca bu tarz karabinaların kullanım klavuzunda belirttiği tork ile sıkılmasında da oldukça ısrarlı. Artık bırakın benim eğitmenim böyle dedi laflarını ve üretici firmanın tavsiyelerine uyun. Çünkü bir ürünün en iyi kullanımını üretici firma bilir.

 

Kullanım konusunda kilit kısmının sağdan sola doğru çevrilecek konumla olması önem arz etmekte.

 

Yine merak edenler için söyleyelim, kapı kısmına yük bindirirseniz 10 kn ye düşen deltamız normal şartlar altında 25 kn çekere sahip.

Bunun D tipli olan demi rond adında ki versiyonu da mevcut fakat aynı eksileri bu da barındırmakta.

Maillon karabina
M.R. Demi Rond

Eksileri :

  • Çelik alaşımlı olmasından kaynaklı ekipmanı erken deformasyona uğratması.
  • Yanınızda fazladan anahtar taşıtması.
  • Su ve nemden çabuk etkilenmesi.
  • Malzeme takmak için az alanı olması.

 

Artıları :

  • Yük binen ekipmanın diğer ekipmanlardan daha yukarı konumda olması.
  • Çamurlu iken kolay temizlenebilmesi.

 

Petzl OMNI SL (D delta)

Gelelim screw lock d deltamıza

d delta
Petzl OMNI S.L.

 

Bu delta hakkında dikkat edilmesi gereken en önemli şey çok kolay açılması. Screw Lock dediğimiz kilit sistemi bizim için en kolay açılan kilit sistemlerinden birisi. Bunların jumarlarken hiçbir yere sürtmese dahi titreşimden dolayı açıldığı bile görülmüştür. Bütün emniyet ekipmanlarımızın bağlı olduğu bir ekipmanın kapısının açık olmasını kimsenin isteyeceğini sanmıyorum. İşin korkutucu kısmı diyelim ki kapınız açık kaldı ve yine de kemerinizden çıkmadı, normalde 20 kN çekere sahip deltamız bir anda 7 kN çekere kadar düşmekte. Bu da sizin olası bir şok yediğinizde hayatınızı tehlikeye atmanız için yeterli bir rakam.

Omni carabiner

 

Sanırım daha fazla bir açıklama yapmaya gerek yok.

 

Eksileri :

  • Kilit kısmının istemediğiniz halde açılabilecek olması.

 

Artıları :

  • Geniş malzeme bağlantı alanına sahip olması.
  • Bağlayacağımız ekipmanlar ile aynı alaşımlı malzemeden yapılmış olması.
  • Çamurlu iken kolay temizlenebilmesi.
  • Yanımızda fazladan anahtar taşıtmaması.

 

PETZL OMNI TL (D delta)

 

Sıra en sevdiğimiz Triact Lock D deltamızda.

Petzl delta
Petzl OMNI T.L.

Günümüzde en çok kullanılan delta tipi bu olsa gerek. Galiba piyasa da bulunan en mantıklı birleştirilebilir kuşam deltası.

 

Neden triact – lock diye soracak olursanız, 3 lü kilit sistemine sahip bu deltamızın kendini otomatik olarak kapatabilmesi diye cevap vermek çok mantıksız olmaz sanırım. Dahası tip itibariyle screw-lock D deltamız ile aynı konfora sahip bi 6 g lık fazla ağırlığı dışında.

 

Bu kontrol etme derdinden bizi kurtarır mı ?

Tabiki hayır aksine, nasıl olsa kendi kapatıyor deyip bakmadığımız durumlarda kuşamımızın bağlantı perlonları çok sık kilit sistemine takılabiliyor, bu yüzden kapandıktan sonra gözümüz ile kontrolümüzü kesinlikle yapmalıyız.

 

Onun dışında ipteyken kilit kısmının açılma riski diğer deltalara göre en az üç kat daha zor olsa gerek. Yine de tedbiri elden bırakmamak lazım.

 

Peki hiç mi kötü yanı yok? tabi ki var ,petzl amca bizi bu konuda da uyarmış ve demiş ki çamurlu ortamlarda kullanımına dikkat edin !

 

Evet bazı durumlarda kaçan tanecikle kapı kısmının otomatik kapanmasını etkileyebiliyor, bunun için temizliğine oldukça özen göstermemiz gerekmekte. Petzl ı bu konuda öne çıkaran bir özelliği de her ne kadar uyarsa da içerisine plastik bir parça koyarak daha az çamurlanmasını sağlamış, diğer markaların otomatik kilitli karabinalarda bu tarz bir parçaya rastlamadım.

 

Peki daha güvenli kilit sistemleri yok mu ?

 

Evet var, petzl’ ın pin-lock adını verdiği, ek olarak birde düğme koyduğu otomatik kilitli karabinaları bulunmakta. Şimdilik çamur mevzusunu temizleyerek halledebildiğimiz triact-lock sistem daha mantıklı gibi gözükmekte.

 

Eksileri :

  • Kirlendikten sonra temizliğinin daha uzun sürmesi.

 

Artıları :

  • Geniş malzeme bağlantı alanına sahip olması.
  • Bağlayacağımız ekipmanlar ile aynı alaşımlı malzemeden yapılmış olması.
  • Yanımızda fazladan anahtar taşıtmaması.
  • Kendiliğinden kapanıyor olması.
  • Açılma ihtimalinin daha düşük olması.

 

Uyarı : Günümüzde en çok Petzl kullanıldığı için bu marka üzerinden örnek verdik, tabiki başka markalarında bu özelliklerde deltaları bulunmakta. Dahası başka markaların başka kilit sistemleri de bulunmakta. (Grivel bu konuda çok yaratıcı isterseniz göz atabilirsiniz)

 

Ayrıca, bu yazı şu anki tarihte geçerlidir, yarın daha yeni ve daha güvenli bir sistemin çıkmayacağını bilemeyiz keza yetkin markalar devamlı daha konforlu ve daha güvenli malzemeler için çalışmakta,takipte olmakta fayda var.

Comments are closed.